කත්මණ්ඩු හි තාක්ෂණික කඳවුර

Sri Lankan Participants in TechCamp, Kathmandu

 

කත්මණ්ඩු හි තාක්ෂණික කඳවුර, දකුණු ආසියාව සඳහා පිරිසිදු වාතය. (Clean Air for South Asia)

නේපාලයේ එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය විසින් කත්මණ්ඩු ලිවිං ලැබ්ස් ආයතනය​ සමඟ එක්ව ජූලි 30-31 දෙදින දකුණු ආසියාවේ වායු ගුණාත්මක තාක්ෂණික කඳවුරක් සංවිධානය කරන ලදී.

නේපාලයේ එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය, කත්මණ්ඩු ලිවිං ලැබ්ස් ආයතනය​ සමඟ එක්ව ජූලි 30-31 දෙදින දකුණු ආසියාවේ වායු ගුණාත්මක තාක්‍ෂණ කඳවුරක් සංවිධානය කළ අතර ලෝක මට්ටමේ පුහුණුකරුවන් සහ නේපාලය, ශ්‍රී ලංකාව, බංග්ලාදේශය, භූතානය, ඉන්දියාව, මාලදිවයින සහ පකිස්ථානය යන දකුණු ආසියානු රටවල් හතකින් 60 දෙනෙකු මේ සඳහා සහභාගී විය​.

කත්මණ්ඩු හි තාක්ෂණික කඳවුර සඳහා ශ්‍රී ලංකාවෙන් සහභාගීවූවන්
ඡායාරූපය: එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය කත්මණ්ඩු /Flickr

කඳවුරේ පරමාර්ථය වූයේ, ගැටලුවේ දේශපාලන, සමාජීය හා විද්‍යාත්මක පැතිකඩයන් ආමන්ත්‍රණය කිරීම සහ සිවිල් සමාජයට, මාධ්‍යවලට සහ වෙනත් බලපෑම් කරන්නන්ට රජයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට, මහජනයා සවිබල ගැන්වීමට සහ දකුණු ආසියාවේ වායු ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට පියවර ගැනීමට ඇති හැකියාව වැඩිදියුණු කිරීමයි.


US Ambassador to Nepal, H.E. Randy W. Berry

“වායු දූෂණය ජාතික සීමාවන්ට ගරු නොකරයි” – නේපාලයේ එක්සත් ජනපද තානාපති එච්.ඊ. රැන්ඩි ඩබ්ලිව්. බෙරී, ඔහු පෙන්වා දුන්නේ වායු දූෂණය පිළිබඳ ගැටළුව විසඳීම සඳහා අවශ්‍ය කලාපීය සහයෝගීතාව බවයි.

ඡායාරූපය: එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය කත්මණ්ඩු /Flickr


රටවල් 10+ ක සහභාගීවූවන් සහ පුහුණුකරුවන්, වාතයේ ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ඔබ කරන කාර්යයේදී ඔබ මුහුණ දෙන විශාලතම අභියෝගය කුමක්ද? යන්න​ යටතේ මාතෘකා තෝරා ගන්නා ලදී.

  • විශ්වසනීය දත්ත / දත්ත වලට ප්‍රවේශය.
  • රෙගුලාසි / පවත්නා රෙගුලාසි බලාත්මක කිරීම.
  • නිසි අධීක්ෂණ පද්ධති හෝ දත්ත එකතු කිරීම.
  • දැනුවත් කිරීම / නිවැරදි ප්‍රේක්ෂකයින් ඉලක්ක කිරීම.
  • සම්බන්ධීකරණය: පාර්ශවකරුවන් අතර හෝ දේශසීමා හරහා.
Proper Monitoring Systems/Collection of Data – Group Discussion
Proper Monitoring Systems/Collection of Data – Group Discussion Facilitators: Neelam Azmat, Santosh Gartaula
Photo: Kathmandu Living Labs

අපගේ කාර්යයේදී අප හඳුනාගත් අභියෝගයක් සමඟ අපි එක් මාතෘකාවක් තෝරාගෙන පළමු වටයේ සිදුකල සාකච්ඡා පිළිබඳ ගැඹුරින් අධ්‍යනය කළෙමු. ශ්‍රී ලංකාවේ, අපට BAM සහ අඩු වියදම් සංවේදක මත පදනම් වූ අධීක්ෂණ පද්ධති තිබේ. නමුත් කලාපය ඒකාබද්ධ කරමින් නිසි අධීක්ෂණ ජාලයක් අපට තිබිය යුතුය.

“ස්පීඩ් ගීකිං” (“Speed Geeking”)

අපි කුඩා කණ්ඩායම් 14 කින්, එක් එක් පුහුණුකරු සමඟ විනාඩි පහක කාලයක් ගත කළෙමු. පුහුණුකරුවන් වායු දූෂණය විසඳීම සඳහා විශේෂිත තාක්ෂණයක් / උපාය මාර්ගයක් භාවිතා කිරීම පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අදහස් බෙදා ගත්හ.

ඡායාරූප: පියුෂානි ඇල්ලේගලa

  කර්තෘ: පියුෂානි ඇල්ලේගල මිය 

අ‌ප්‍රේල් මාසයේ සිට ශ්‍රි ලංකාවේ අධික තාප ආතතියක්

Heat Stress Sril Lanka

 

අ‌ප්‍රේල් මාසයේ සිට ශ්‍රි ලංකාවේ අධික තාප ආතතියක්

පසුගිය මාස හය තුළ දිවයිනේ සමහර ප්‍රදේශවල උණුසුම් කාලගුණය සැලකිය යුතු මට්ටමකට පැමිණීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය ජනතාව අපහසුතාවයට පත්ව ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ උණුසුම් කාලගුණය 2019 දී භයානක ලෙස ඉහළ යමින් පවතී. 2019 පළමු මාස 6 සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ උණුසුම් කාලගුණය ගැන සැලකිලිමත් විය යුතු ස්ථාන අපි හඳුනාගෙන ඇත්තෙමු. පහත තාප දර්ශකය (HI) ගණනය කර ඇත්තේ සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය සහ උෂ්ණත්වය පදනමි කරගෙනයි. මෙය සාපේක්ෂ වායු ආර්ද්‍රතාවය, වාතයේ සත්‍ය උෂ්ණත්වය සමඟ ‌‌යෙ‌දෙන විට එය ශරීරයට කොතරම් උණුසුම්ක් දැනේද් යන්න පිළිබද මිිනුුමකි.

Heat Stress Sril Lanka
Monthly Average Heat Index of Sri Lanka for the First 6 Months of 2019
heat_index table

දිවයිනේ තාප දර්ශකයේ රටාව සලකා බැලීමේදී, මධ්‍යම කඳුකරයේ පිහිටා ඇති කාලගුණ මධ්‍යස්ථාන ප්‍රධාන වශයෙන් නුවර-එලිය, දියතලාව සහ මහනුවර ප්‍රදේශවල, මුහුදු මට්ටම හා අතරමැදි කලාපවලට වඩා සුවපහසුව මට්ටම් හඳුනාගත හැකිය.

2019 පළමු මාස හය තුලදී මාසික තාප දර්ශකය සුවපහසු මට්ටමේ සිට අවදානම් මට්ටම දක්වා වෙනස් වී ඇත. ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා කාලය තුළ, උතුරු, උතුරු මැද පළාත්වල සහ සමහර වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල අනතුරු ඇඟවීමේ මට්ටම හඳුනාගත හැකිය. අප්රේල් සිට ජුනි දක්වා ඉහළ උෂ්ණත්ව අගයන් තාප දර්ශක අගයන් වැඩි කිරීමට හේතු වී ඇත. මෙම කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ, උතුරු පළාතේ සමහර ප්‍රදේශවල තාප දර්ශක අගයන් අන්තරාදායක මට්ටම දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර උතුරු මැද, නැගෙනහිර සහ වයඹ පළාත්වල සහ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල දැඩි ප්‍රවේශම් මට්ටම හඳුනාගත හැකිය.

Monthly variation of Heat Index
Monthly variation of Heat Index during recent decades

වසර පුරා තාප දර්ශක අගය සිදුවීම් රටාව අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අපි තාප දර්ශක අගයන්හි මධ්‍යන්‍ය වාර්ෂික චක්‍රයක් ලබා ගෙන ඇත්තෙමු. මෙම වාර්ෂික චක්‍ර මගින් 1986 – 2016 කාල සීමාව තුළ මාසික තාප දර්ශක අගයන් දැක්වේ. 2019 පළමු මාස 6 පුරාම තාප දර්ශක අගයන්හි ඉහළ වෙනසක් දක්නට ලැබේ. තාප දර්ශක සටහනට අනුව, අප්රේල් සිට ජූලි දක්වා අන්තරාය සහ අතිශයින්ම ප්රවේශ මට්ටම් තුළ ඇත අතර වසරේ ඉතිරි මාස ප්‍රවේශම් මට්ටම් තුළය.

විල්පට්ටු බෆරයේ වැරදි ලෙස සැලසුම් කර දුර්වල අන්දමට සිදු කරන ලද ගොඩකිරීම් නිසා පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම්.

Plan of the Proposed Sanitary Landfill

 

විල්පට්ටු බෆරයේ වැරදි ලෙස සැලසුම් කර දුර්වල අන්දමට සිදු කරන ලද ගොඩකිරීම් නිසා පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම්.

අසාදු ලේඛණගත චීන සමාගමක් විසින් තර්ජන, විරෝධතා මැද මතභේදාත්මක ව්‍යාපෘතියක් වන කොළඹ කුණු කන්ද පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයට මාරු කිරීම සිදු කරන අරුවක්කාළු ප්‍රදේශයට අපි ගියෙමු. සඳහා අමාත්‍ය චම්පිකා රණවක යටතේ මෙගාපොලිස් අමාත්‍යාංශය විසින් ‌මෙම ව්‍යාපෘතිය කඩිනමින් ගෙන යනු ලැබේ. (Daily Mirror, 15, 2019).

අරුවක්කළු ගොඩකිරිම් භූමිිිය.

 

ප්‍රධාන වශයෙන් කොළඹ මෙට්‍රෝ කලාපය සහ නාගරික කොළඹ ප්‍රදේශය මුහුණ දී ඇති ඝන අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය විකල්ප විසඳුමක් ලෙස මෙගාපොලිස් හා බටහිර සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය විසින් අරුක්කාලු (පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ) හි බිම් ගොඩකිරීමක් කැළණිය හි අපද්‍රව්‍ය හුවමාරු මධ්‍යස්ථානයක් සමඟ සංවර්ධනය කිරීමට යෝජනා කර තිබේ. දිනකට ටොන් 1200 බැගින් දුම්රිය ප්‍රවාහනය මගින් කුණු කසළ කොළඹ සිට අරුක්කළු හි යෝජිත ගොඩකිරීමේ ස්ථානයට එක් වරකට කිලෝමීටර් 170 ක දුරක් ‌ගෙවා මාරු කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, ගොඩකිරීම් බිම කොළඹ අනෙකුත් පළාත් පාලන ආයතන සහ පුත්තලම්හි පළාත් පාලන ආයතන සඳහාද විවෘතය.

Aruwakkalu Landfill, reservation and buffer zones
අරුවක්කළු ගොඩකිරීම, වෙන් කිරීම් සහ රක්ෂිත කලාප

Final report, EIAR For the Proposed Project on Metro Colombo Solid Waste Management, MINISTRY OF URBAN DEVELOPMENT, WATER SUPPLY AND DRAINAGE, Central Environmental Authority, August 2015  (pp15-21) – link 

Aruwakkalu Proposed Landfill site
යෝජිත ගොඩකිරීමේ අඩවිය

Final report, EIAR For the Proposed Project on Metro Colombo Solid Waste Management, MINISTRY OF URBAN DEVELOPMENT, WATER SUPPLY AND DRAINAGE, Central Environmental Authority, August 2015  (pp15-21) – link 


 

අරුවක්කළු- විල්පත්තු ස්වාරක්ෂක කලාපය

Mr.-Barr-Kumarakulasingheකුමරකුලසිංහ මහතා පරිසර විද්‍යාඥයෙකි. කුණු සැකසුම් මධ්‍යස්ථානය තීරණාත්මක ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇති බැවින් කුමරකුලසිංහ මහතා විශේෂයෙන් යාබද  වැදගත් ප්‍රදේශ තුනකට අදාලව ජල මාර්ග, පරිසර පද්ධතිය සහ වන ජීවීන්ට ඇති තර්ජන ඉස්මතු කළේය.

 

  • භූගත ජලය හරහා ‌අප ජලය කාන්දු වී පුත්තලම් කලපුවට – මෙය ධීවර හා පරිසර පද්ධතියට බලපායි
  • කසළ සැකසුම් මධ්‍යස්ථානය හා කලා ඔය ද්‍රෝණිය කලා ඔයේ සිට කිලෝමීටර 3 ක් දුරින් පිහිටිම – මෙයින් ජලය අපවිත්‍ර විය හැකිය.
  • කිලෝමීටර 6 ක් ඇතින් පිහිටි විල්පත්තු වනාන්තර ප්‍රදේශයට භූගත ජලය හරහා වන ජීවීන්ට ජල දූෂණය වීමේ තර්ජනයක් පවතී.

Aquifer-type-map-Sri-Lanka
Different types of aquifers in Sri Lanka (Panabokke and Perera, 2005)

භූගත ජලය: සනීපාරක්ෂක ගොඩකිරීමේ ආවරණය සිමෙන්ති වලින් සාදන අතර, Holcim සහ INSEE සිමෙන්ති සමාගම් විසින් අසල ප්‍රදේශයේ සිදු කරන ඩයිනමයිට් පිපිරීම් හේතුවෙන් එය ඉරිතලා යා හැකි අතර එය ඉරිතලා ගියහොත් අපජලය ජල මාර්ගවල සහ භූගත ජලයට ම්‍ශ්‍ර විය හැක.

තව දුරටත් ඔහු පවසන්නේ ප්‍රදේශයේ වර්ෂාව කෙටි කාලයක් සඳහා දැඩි විය හැකි බවයි – මාස එකහමාරක් තුල මිලිමීටර් 2000 ක – එය ගොඩබෑමෙන් පිරී ඉතිරී යාමට තුඩු දෙනු ඇති අතර ජලධරයන් තුළට කාන්දු වීමේ අවදානම පිළිබඳවද අප අවධානය යොමු කළ යුතුය. .

Links: https://wilpattuhouse.blogspot.com/2015/10/colombo-garbage-to-wilpattu.html

https://wilpattuhouse.blogspot.com/2015/10/update-colombo-garabge-to-wilpattu.html

 

 

එස්.එම්. මුබාරක් මහතා සමඟ සාකච්ඡාව

Mr. S.M. Mubarack

එස්.එම්. මුබාරක් පරිසරවේදියෙකු සහ හිටපු සංවර්ධන සැලසුම් නිලධාරියෙකු වන අතර ඔහු වසර ගණනාවක් පුරා ප්‍රදේශයේ සංවර්ධන සැලසුම් ව්‍යාපෘති පිළිබඳව ගැඹුරින් සොයා බැලීය. පුත්තලම් යනු විනාශකාරී පාරිසරික බලපෑම් සහිත අතීත ව්‍යාපෘතිවල කේන්ද්‍රස්ථානය වී ඇති අතර ව්‍යාපෘති හසුරුවීම පිළිබඳ පාරිසරික වර්ගවාදය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය ඔහු මතු කරයි. අරුවක්කාළු වෙත කසළ ගෙන ඒමේ ව්‍යාපෘතිය නවතම ව්‍යාපෘතිය වී ඇත.

අන්තරායන් සහිත භූමිය.

සනීපාරක්ෂක ගොඩකිරීම් හෝ විවෘත කුණු කසළ පවා ඇති කිරීමට නුසුදුසු ඉඩම අරුවක්කාළු වේ. මන්ද ඔවුන් ගොඩකිරීම කරන්නේ හුණුගල් ගල් වළේ මත වන අතර මෙගාපොලිස් අමාත්‍යාංශයට අනුව දිනකට ‌‌‌ගෙනෙන මෙට්‍රික් ටොන් 1200 ක බරක් එය දරන්නේ නැත.

අදුරු ගනුදෙනු

කසල පැටවීම වසර දහයක් වනු ඇතැයි පාරිසරික බලපෑම් තක්සේරුව පැවසුවද අමාත්‍යවරයා වසර අසූවක් පවසන අතර මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අරමුදල් ලෝක බැංකුව හා ඒඅයිබී (චීන බැංකුව) වෙතින් ලබා ගන්නා අතර සමස්ත ව්‍යාපෘතිය ඇ.ඩො. මිලියන 274 ක් යැයි ගණන් බලා තිබේ.මුබාරක් මහතාගේ මතය අනුව එය කසළ කළමනාකරණ වැඩසටහනකට වඩා ගොඩනැගිලි වැඩසටහනක් වන අතර ලෝක බැංකුව විසින් අසාදු ලේඛණගත කරන ලද සමාගමක් වන (CHEC) සමාගමකට කොන්ත්‍රාත්තුව ලබා දී ඇති බව දැන ගත් පසු ලෝක බැංකුව ඇ.ඩො මිලියන 115 ක මුදලක් ඉවත් කර ඇති අතර  ඇ.ඩො. මිලියන 44 ක් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ලබා දීමට නියමිතව තිබුණි.

ඔහු තවදුරටත් අදහස් දැක්වූ ඔහු, පාරිසරික බලපෑම් තක්සේරුකරණයේ කොටසක් ලෙස මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් නියම කර ඇති කොන්දේසි මුළුමනින්ම උල්ලංඝනය වෙමින් පවතින අතර ඒවා කුණු කසළ දුම්රියෙන් ගෙන ඒමට නියමිත නමුත් දැන් ඒවා පැමිණෙන්නේ ට්‍රක් රථ මගිනි.

ප්‍රජා උපදේශන නොමැතිකම

One of the integral parts of the EIA is community consultation, but, they have consulted about fifteen people at Kelaniya where the transfer station is and considered only two people from Aruwakkalu area, one of them is a Buddhist priest and the other is a farmer. Not a single local authority from the Puttalam area sends the garbage to Aruwakkalu but the unsorted garbage is sorted and the stinking garbage is brought from Kuliyapitiya urban council area is dumped at the Aruwakkalu site. For the whole project, the people and the Pradeshiya Sabha chairman and the members have objected, but Minister Champika is trying to implement everything in a dictatorial manner, he says.
Apart from that, they have consulted some government servants including Grama Sevakas who have said there is no problem without even knowing the integral parts of the garbage management.

References –

  1. Barr-Kumarakulasinghe, S, Colombo, Meethotumulla Garbage is not to Puttalam but the Wilpattu, October 14, 2015, Blogpost. http://wilpattuhouse.blogspot.com/2015/10/colombo-garbage-to-wilpattu.html
  2. Barr-Kumarakulasinghe, S, Colombo, Update – Colombo Garbage to Wilpattu, October 14, 2015, Blogpost. http://wilpattuhouse.blogspot.com/2015/10/update-colombo-garabge-to-wilpattu.html
  3. Kamanthi Wickramanasinhghe, Aruwakkalu Landfill Project Another White Elephant, Daily Mirror, 14 August 2019. http://www.dailymirror.lk/news-features/Sanitary-project-Aruwakkalu-landfill-another-white-elephant/131-172841
  4. Malaka Rodrigo, Environmentalists derail garbage train to Aruwakkalu, Sunday Times, October 4, 2015. http://www.sundaytimes.lk/151004/news/environmentalists-derail-garbage-train-to-aruwakkalu-166659.html
  5. Environmental Impact Assessment Report of the Proposed Project on Metro Colombo Solid Waste Management, Ministry Of Megapolis and Western Development, August 2017. https://ewsdata.rightsindevelopment.org/files/documents/55/AIIB-000055_LdaZhb5.pdf

වායු දූෂණය පරාජය කරමු

 

වායු දූෂණය පරාජය කරමු

බොහෝ රටවල වායු ගුණාත්මකභාවය තවමත් බරපතල පරිසර තර්ජනයක් ලෙස නොසලකයි. මෙම වීඩියෝ පටයේ FECT විසින් අපගේ වායු ගුණාත්මක වැඩ පිළිබඳ සාරාංශයක් අඩංගු වන අතර එමඟින් මෙම වායු දූෂණය අපගේ නරඹන්නන්ගේ අවධානයට යොමු කිරීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.

2019 w/ theme In , we find alarming rise in air pollution in Puttalam, Nawalapitiya & Colombo from using instruments of &

 

Expand this for English version of the above video

Beat Air Pollution

In many countries  Air Quality didn’t take as a serious environment threat yet. This video contain summary our Air Quality work by FECT and by this we hope to bring this Air Pollution to attention of our viewers.

2019 w/ theme In , we find alarming rise in air pollution in Puttalam, Nawalapitiya & Colombo from using instruments of &